Co to jest certyfikat zgodności? Wyjaśnienie

Jeśli prowadzisz firmę i wprowadzasz produkty na rynek unijny, pewnie nie raz zastanawiałeś się nad tym, co kryje się za certyfikatem zgodności. To kluczowy dokument w ocenie zgodności wyrobów, wystawiany przez jednostkę notyfikowaną, który potwierdza spełnienie norm w specyficznych procedurach. W tym artykule rozłożymy na czynniki pierwsze jego historię od dawnego certyfikatu WE, wyjaśnimy, kiedy jest naprawdę wymagany, oraz pokażemy różnice w porównaniu z deklaracją zgodności. Dowiesz się też, jak wpisuje się w dokumentację techniczną i kontrole nadzoru rynku, byś mógł pewnie nawigować po tych wymaganiach.

• Certyfikat zgodności – dawniej WE
• Kiedy wymagany certyfikat zgodności?
• Moduły F, F1 i G w certyfikacie zgodności
• Certyfikat zgodności a deklaracja zgodności
• Jednostka notyfikowana w certyfikacie zgodności
• Certyfikat zgodności w dokumentacji technicznej
• Certyfikat zgodności w kontroli nadzoru rynku
• Pytania i odpowiedzi

Certyfikat zgodności – dawniej WE

Certyfikat zgodności to oficjalny dokument poświadczający, że wyrób spełnia istotne wymagania dyrektyw unijnych. Dawniej nosił nazwę certyfikatu zgodności WE, co odnosiło się do Wspólnoty Europejskiej. Z chwilą wejścia w życie nowych rozporządzeń UE, terminologia uległa zmianie, ale istota pozostała ta sama. Dokument ten jest elementem oceny zgodności, szczególnie w procedurach angażujących zewnętrzną weryfikację. Producent zbiera dowody na spełnienie norm, a jednostka notyfikowana je potwierdza pisemnie.

Przejście z WE na UE odzwierciedla ewolucję prawa unijnego. Certyfikat zgodności stał się bardziej precyzyjny w kontekście rozporządzeń jak 2019/1020. Nie każdy wyrób go potrzebuje, co odróżnia go od powszechnego oznakowania CE. Jego rola polega na zapewnieniu transparentności w łańcuchu dostaw. Bez niego niektóre produkty wysokiego ryzyka nie mogłyby trafić na rynek.

W praktyce certyfikat zgodności zawiera dane o produkcie, procedurze oceny i numerze jednostki notyfikowanej. Jest wydawany na podstawie badań próbek lub typów. To nie deklaracja, lecz formalne zaświadczenie zewnętrzne. Dzięki temu organy nadzoru zyskują wiarygodny punkt odniesienia.

Zobacz także: Certyfikaty OZE: jak uzyskać certyfikat instalatora (2025)

Kiedy wymagany certyfikat zgodności?

Certyfikat zgodności staje się obowiązkowy tylko w ściśle określonych przypadkach oceny zgodności. Dotyczy to głównie wyrobów o podwyższonym ryzyku, gdzie samoocena producenta nie wystarcza. Dyrektywy UE wskazują konkretne moduły procedur, w których jest niezbędny. Dla większości produktów wystarczy deklaracja zgodności i znak CE. Rozpoznanie potrzeby zależy od załącznika do danej dyrektywy.

Na przykład w branżach jak maszyny czy urządzenia pod ciśnieniem, certyfikat potwierdza zgodność przed wprowadzeniem do obrotu. Producent musi zlecić ocenę jednostce notyfikowanej. Bez tego dokumentu oznakowanie CE jest nieważne. To mechanizm chroniący konsumentów przed wadliwymi wyrobami.

Nie jest wymagany w procedurach samooceny, jak moduł A. Tutaj producent samodzielnie weryfikuje zgodność. Certyfikat pojawia się, gdy ryzyko wymaga niezależnej kontroli. Zawsze sprawdzaj dyrektywę dla swojego produktu, by uniknąć błędów.

Zobacz także: Jak zdobyć certyfikaty z masażu? Przewodnik 2025

Moduły F, F1 i G w certyfikacie zgodności

Moduły F, F1 i G to kluczowe procedury oceny zgodności, w których certyfikat zgodności jest wydawany. Moduł F obejmuje produkcję seryjną z badaniem typu i nadzorem. Jednostka notyfikowana certyfikuje typ wyrobu i prowadzi bieżący nadzór. To zapewnia ciągłą zgodność z normami.

Moduł F1 różni się tym, że nadzór jest bardziej rygorystyczny, z testami każdej partii. Stosowany dla wyrobów wysokiego ryzyka, jak niektóre zabawki czy sprzęt medyczny. Certyfikat potwierdza wyniki tych kontroli. Producent musi przechowywać dokumentację z każdej weryfikacji.

Moduł G dotyczy jednostkowej weryfikacji, idealnej dla wyrobów niestandardowych. Jednostka notyfikowana bada każdy egzemplarz indywidualnie. Certyfikat jest wydawany na konkretny wyrób. To procedura dla prototypów lub małych serii.

Porównanie modułów

Certyfikat zgodności a deklaracja zgodności

Certyfikat zgodności i deklaracja zgodności pełnią różne role w ocenie zgodności. Deklaracja jest dokumentem producenta, potwierdzającym samodzielną ocenę. Certyfikat wystawia jednostka notyfikowana w procedurach zewnętrznych. Oba dotyczą zgodności z dyrektywami UE, ale różnią się formalnością.

Klient końcowy otrzymuje deklarację zgodności UE lub deklarację właściwości użytkowych. Certyfikat pozostaje w dokumentacji producenta. Deklaracja musi towarzyszyć wyrobowi z oznakowaniem CE. To importer lub dystrybutor ją dostarcza.

Różnica tkwi w procedurze: deklaracja dla samooceny, certyfikat dla modułów F, F1, G. Nie są zamienne. Mylenie ich prowadzi do błędów w obrocie. Zawsze sprawdzaj wymagania dyrektywy.

Jednostka notyfikowana w certyfikacie zgodności

Jednostka notyfikowana to upoważniona instytucja, która wystawia certyfikat zgodności. Musi być zatwierdzona przez państwo członkowskie UE. Przeprowadza badania, testy i nadzór. Jej numer figuruje na certyfikacie i znaku CE.

Producent wybiera jednostkę z bazy NANDO. Zleca ocenę typu lub serii. Jednostka wydaje certyfikat po pozytywnej weryfikacji. To niezależne potwierdzenie zgodności.

Rola jednostki jest kluczowa w wysokim ryzyku. Zapewnia obiektywizm. Producent ponosi koszty, ale zyskuje wiarygodność na rynku.

Lista zadań jednostki obejmuje audyty fabryki i próby laboratoryjne. Certyfikat jest ważny do wycofania lub zmiany produktu.

Certyfikat zgodności w dokumentacji technicznej

Certyfikat zgodności stanowi integralną część dokumentacji technicznej producenta. Musi być przechowywany przez 10 lat od wprowadzenia ostatniego wyrobu. Zawiera wyniki badań i protokoły zgodności. To podstawa samooceny lub zewnętrznej weryfikacji.

Nie przekazuje się go klientowi końcowemu. Zamiast tego dostarcza się deklarację zgodności lub deklarację właściwości użytkowych. Dokumentacja musi być dostępna dla organów nadzoru. Producent archiwizuje oryginały.

W dokumentacji certyfikat dowodzi spełnienia modułów F, F1 czy G. Uzupełnia normy i analizy ryzyka. Bez niego zbiór jest niekompletny.

Certyfikat zgodności w kontroli nadzoru rynku

W kontroli nadzoru rynku certyfikat zgodności jest żądany do weryfikacji oznakowania CE. Organy jak UOKiK sprawdzają dokumentację techniczną. Jeśli procedura wymaga certyfikatu, jego brak oznacza niezgodność. To podstawa wycofania produktu.

Inspekcja może odbyć się u producenta, importera czy dystrybutora. Certyfikat potwierdza zewnętrzną ocenę zgodności. Organy weryfikują ważność i autentyczność. Producent musi okazać oryginał lub kopię.

Wysokie ryzyko wyrobów zwiększa częstotliwość kontroli. Certyfikat minimalizuje ryzyko sankcji. Zapewnia zgodność z prawem unijnym.

Pytania i odpowiedzi

• Co to jest certyfikat zgodności?

  Certyfikat zgodności (dawniej certyfikat zgodności WE) to oficjalny dokument wystawiany wyłącznie przez jednostkę notyfikowaną. Potwierdza on zgodność wyrobu z wymaganiami unijnymi w ramach procedury oceny zgodności.

• Kiedy jest wymagany certyfikat zgodności?

  Certyfikat jest wydawany tylko przy realizacji procedury oceny zgodności zgodnie z modułem F (lub F1) lub G dyrektyw UE. Dla większości wyrobów nie jest wymagany, co pozwala producentowi na samoocenę i bezpośrednie naniesienie znaku CE.

• Jaka jest różnica między certyfikatem zgodności a deklaracją zgodności UE?

  Certyfikat zgodności wystawia jednostka notyfikowana w specyficznych przypadkach wysokiego ryzyka i stanowi element dokumentacji technicznej producenta. Deklaracja zgodności UE jest dokumentem wystawianym przez producenta, upoważnionego przedstawiciela, dystrybutora lub importera i musi być dostarczona klientowi wraz z oznakowaniem CE.

• Kto może żądać okazania certyfikatu zgodności?

  Organy nadzoru rynku mogą żądać okazania certyfikatu w celu weryfikacji zgodności wyrobu. Nie musi on być przekazywany klientowi końcowi.