Kraków 2025: Czy można palić w kominku? Nowe przepisy

Redakcja 2025-06-10 06:53 | Udostępnij:

Ogień tańczący w kominku, jego kojący blask i ciepło, to marzenie wielu mieszkańców. Jednakże, nim zafundujesz sobie taką idyllę, musisz zadać sobie kluczowe pytanie: czy w Krakowie można palić w kominku? Krótka odpowiedź brzmi: od 1 września 2025 roku obowiązuje całkowity zakaz stosowania węgla i drewna w kotłach, piecach i kominkach, a co za tym idzie, o tradycyjnym paleniu możesz zapomnieć, chyba że Twój kominek spełnia bardzo specyficzne wymogi.

Czy w Krakowie można palić w kominku

Pytanie o możliwość palenia w kominku w Krakowie spędza sen z powiek wielu osobom, a zmiany przepisów tylko potęgują niepewność. Przeanalizujmy zatem szczegółowo, co to oznacza dla właścicieli nieruchomości i planujących remonty lub budowę. Aby lepiej zobrazować złożoność problemu, przedstawiamy zestawienie danych z różnych źródeł, pokazujące, jak ewoluowały regulacje antysmogowe i jakie były ich główne założenia, odzwierciedlając dynamikę walki z zanieczyszczeniem powietrza w Krakowie.

Okres obowiązywania przepisów Główne założenia/Zmiany Wpływ na palenie w kominku Cel regulacji
Przed 1 września 2019 Uchwała antysmogowa ograniczająca jakość paliw Dozwolone palenie w kominkach spełniających określone normy emisji Redukcja niskiej emisji
1 września 2019 – 31 sierpnia 2025 Stopniowy zakaz stosowania paliw stałych (węgla i drewna) Dozwolone palenie w kominkach z zamkniętą komorą spalania spełniających normy emisji lub posiadających filtr Dalsza poprawa jakości powietrza
Po 1 maja 2025 (dla nowych instalacji/wymian) Wymóg zgodności z Ekoprojektem i sprawnością ≥ 80% Tylko kominki spełniające rygorystyczne normy Ekoprojektu lub o sprawności ≥ 80% Promowanie czystych technologii
Po 1 września 2025 Całkowity zakaz stosowania węgla i drewna Brak możliwości palenia w kominkach na węgiel i drewno Całkowita eliminacja emisji z indywidualnych źródeł spalania paliw stałych

Z przedstawionych danych jasno wynika, że kierunek zmian w Krakowie jest jednoznaczny – odchodzenie od indywidualnych źródeł ciepła opalanych paliwami stałymi na rzecz czystszych rozwiązań. To nie jest kaprys urzędników, ale odpowiedź na lata problemów z jakością powietrza. Przekroczone normy pyłów zawieszonych i smog alarmująco wpływały na zdrowie mieszkańców. Rozumiemy, że decyzja o pożegnaniu z ukochanym kominkiem bywa bolesna, to jak odcięcie od wspomnień z dzieciństwa, jednak zdrowie i czyste powietrze muszą zwyciężyć w tym bezwzględnym boju. Wyobraźmy sobie dziecko, które swobodnie bawi się na podwórku, oddychając czystym, a nie toksycznym powietrzem. To wizja, którą można zrealizować tylko przez konsekwentne wdrażanie przepisów i świadomość ekologiczną każdego z nas.

Wymogi dla pieców i kominków po 1 maja 2025: Ekoprojekt i sprawność

Kiedy nadejdzie 1 maja 2025 roku, wejdą w życie nowe, rygorystyczne przepisy, które w zasadzie przesądzają o losie tradycyjnych pieców i kominków na paliwa stałe. Jeśli właśnie budujesz dom lub zastanawiasz się nad wymianą starego kotła czy kominka, musisz być świadom, że wybór w pierwszej kolejności powinien paść na ogrzewanie czyste lub niskoemisyjne.

Masz do wyboru szeroki wachlarz rozwiązań, które nie będą kolidowały z nadchodzącymi regulacjami. Podłączenie do sieci ciepłowniczej to jedno z najwygodniejszych i ekologicznych rozwiązań, ale możesz także rozważyć ogrzewanie elektryczne, pompę ciepła, panele słoneczne, ogrzewanie gazowe lub lekkim olejem opałowym. Każda z tych opcji gwarantuje brak emisji szkodliwych substancji, a co za tym idzie, spokój ducha i zgodność z prawem. Nie ignoruj tego sygnału, to jak wybór pomiędzy nowoczesnym samochodem elektrycznym a dymiącym, starym dieslem – przyszłość jest czysta.

Jeśli mimo wszystko zdecydujesz się na kocioł lub kominek na paliwa stałe, musisz zainstalować nowoczesne urządzenie spełniające wymagania ekoprojektu. Te kotły powinny posiadać automatyczny podajnik paliwa bez możliwości zamontowania rusztu awaryjnego, za wyjątkiem kotłów zgazowujących. Informacji o wymaganiach ekoprojektu dla kotłów, pieców i kominków znajdziesz na stronie ekoprojektu dla urządzeń grzewczych na paliwa stałe. To szczegółowa specyfikacja, która reguluje poziomy emisji, sprawność energetyczną oraz bezpieczeństwo urządzeń. Musisz to traktować jako obowiązkową lekturę, inaczej Twoja inwestycja może okazać się błędem.

W przypadku pieców i kominków od 1 maja 2025 roku będzie dopuszczone używanie tylko urządzeń, które spełniają wymagania ekoprojektu lub mają sprawność cieplną na poziomie co najmniej 80%. Dane dotyczące sprawności cieplnej zawiera dokumentacja techniczna lub instrukcja kominka lub pieca. Urządzenia grzewcze, które nie spełniają tych wymagań, będą musiały zostać wymienione lub wyposażone w urządzenia redukujące emisję pyłu, np. elektrofiltry. Brak dokumentacji lub niskie parametry to wyrok dla Twojego starego kominka. Przygotuj się na taką ewentualność, to jak remont łazienki, kiedy wiesz, że za chwilę wszystko trzeba będzie zrywać i wymieniać na nowe. Pomyśl o tym jak o inwestycji w Twoje zdrowie i przyszłość naszej planacji.

Zakaz spalania węgla, drewna i biomasy o wilgotności powyżej 20%

Od 1 lipca 2017 roku w Krakowie obowiązują przepisy, które rygorystycznie zakazują spalania niektórych rodzajów paliw, w tym węgla, drewna i biomasy o określonej wilgotności. Co to dokładnie oznacza w praktyce dla mieszkańców? Po pierwsze, absolutnie nie wolno spalać mułów, flotów i miałów węglowych. Te rodzaje węgla charakteryzują się bardzo dużą zawartością popiołu i wilgoci, a ich spalanie prowadzi do potężnej emisji pyłów i szkodliwych gazów.

Dodatkowo, zakaz dotyczy również węgla o zawartości ziaren 0-3 mm powyżej 15%. To ukłon w stronę redukcji niskiej emisji, ponieważ drobne frakcje węgla spalają się szybciej i nieefektywnie, generując więcej zanieczyszczeń. Wyobraź sobie, że używasz do gotowania piasku zamiast mąki – efekt będzie podobny, tylko w skali emisji do atmosfery. Mamy świadomość, że dla wielu użytkowników to rewolucja w sposobie myślenia o ogrzewaniu.

Jeśli chodzi o drewno i biomasę, kluczowa jest ich wilgotność. Absolutnie zabronione jest spalanie drewna i biomasy o wilgotności powyżej 20%. To niezwykle istotny punkt, często bagatelizowany. Drewno przed spaleniem powinno być sezonowane co najmniej 2 lata. Tak, dwa lata! To jest minimum, które gwarantuje, że drewno będzie suche i spali się efektywnie, wydzielając jak najmniej szkodliwych substancji. Palenie wilgotnego drewna to zbrodnia na powietrzu i strata pieniędzy, ponieważ większość energii idzie na odparowanie wody, zamiast na produkcję ciepła.

Niestety, wielu właścicieli kominków i pieców używa drewna, które kupują tuż przed sezonem grzewczym. Takie drewno, często zaledwie kilkumiesięczne, zawiera ogromne ilości wody, co skutkuje dymieniem, brudzeniem komina i niewydajnym spalaniem. Jest to nie tylko nieekologiczne, ale i nieekonomiczne. Pomyśl o tym jak o inwestowaniu w wilgotne paliwo – to jak wlewanie wody do baku zamiast benzyny. A skoro mówimy o przyszłości, to w 2025 roku, w Krakowie obowiązuje całkowity zakaz, który nie będzie miał wyjątków dla mokrego drewna czy węgla. Przygotuj się na to.

Kto kontroluje palenie w kominku i jakie kary grożą?

Pytanie o kontrolę palenia w kominkach to temat, który wywołuje wiele emocji i niepokoju wśród mieszkańców Krakowa. Nikt nie chce, żeby ktoś nieproszony zaglądał mu w piec, ale przepisy antysmogowe są bezwzględne i ich egzekwowanie jest kluczowe dla poprawy jakości powietrza. Musisz wiedzieć, że te przepisy są aktami prawa miejscowego, co oznacza, że są one wiążące i muszą być przestrzegane przez każdego.

Uprawnionymi do kontroli mieszkańców są wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast oraz upoważnieni przez nich pracownicy urzędów gmin lub straży gminnych. W praktyce najczęściej spotkasz się ze strażnikiem miejskim lub urzędnikiem z wydziału ochrony środowiska, który zapuka do Twoich drzwi. Nie traktuj tego osobiście, to ich praca. Pamiętaj, że do przeprowadzenia kontroli oraz nakładania mandatów karnych ma również policja, a w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, również inspektorzy ochrony środowiska.

Jak taka kontrola wygląda w praktyce? Funkcjonariusz ma prawo wejść na posesję i sprawdzić, co jest spalane w piecu czy kominku. Może poprosić o okazanie dokumentów potwierdzających rodzaj używanego paliwa (np. faktury za opał), a także sprawdzić stan techniczny urządzenia. Jeśli masz na podwórku stos drewna, z pewnością poproszą Cię o sprawdzenie jego wilgotności za pomocą specjalnego wilgotnościomierza. To jest jak rutynowa kontrola drogowa, tylko że dotyczy Twojego domu.

A co jeśli zostaniesz przyłapany na spalaniu niedozwolonych paliw lub niezgodnie z przepisami? Kary za nieprzestrzeganie uchwały antysmogowej są dotkliwe. Mandat karny może wynieść od 500 do 5000 złotych. W skrajnych przypadkach, gdy dochodzi do recydywy lub celowego łamania prawa, sprawa może trafić do sądu, a wtedy kara grzywny może sięgnąć nawet 50 000 złotych. Nikt z nas nie chce wyrzucać pieniędzy w błoto, prawda? Lepiej zainwestować te środki w czyste źródło ciepła, niż zasilać miejską kasę mandatami. Pamiętaj, informacji znajdziesz na stronie: antysmogowe są aktami prawa miejscowego.

Jakie dokumenty potwierdzają zgodność kominka z przepisami?

W obliczu rosnących wymagań dotyczących jakości powietrza w Krakowie, nie wystarczy tylko mieć "dobry" kominek. Konieczne jest posiadanie odpowiedniej dokumentacji, która potwierdzi jego zgodność z obowiązującymi przepisami. To Twoja "polisa ubezpieczeniowa" w przypadku kontroli. Brak tych dokumentów może skutkować konsekwencjami finansowymi i koniecznością demontażu urządzenia.

Właściciel urządzenia grzewczego powinien okazać kontrolerom dokumenty potwierdzające, że piec, kocioł lub kominek, z którego korzysta, spełniają wszystkie wymogi określone w uchwale antysmogowej. Jaki rodzaj dokumentów jest akceptowany? Przede wszystkim, takim kluczowym dokumentem jest instrukcja użytkowania urządzenia. To w niej znajdują się specyfikacje techniczne, takie jak klasa emisji, sprawność cieplna, typ paliwa, dla którego jest przeznaczony, oraz informacje o zgodności z normami, w tym z Ekoprojektem.

Ponadto, przydatne mogą okazać się: Deklaracja Zgodności CE – dokument wydawany przez producenta, potwierdzający, że produkt spełnia wymagania dyrektyw Unii Europejskiej. Karta produktu, w której zawarte są wszystkie najważniejsze dane techniczne urządzenia. Faktury zakupu – mogą posłużyć jako dowód na to, kiedy i gdzie urządzenie zostało nabyte, co w połączeniu z innymi dokumentami pozwala na ocenę jego zgodności z przepisami obowiązującymi w danym okresie.

Niekiedy kontrolerzy mogą również zażądać protokołów z przeglądów kominiarskich, które potwierdzają regularne czyszczenie i drożność przewodu kominowego. Pamiętaj, że posiadanie kominka, który spełnia normy, to tylko część sukcesu. Musisz także zadbać o jego prawidłową eksploatację i konserwację. To trochę jak posiadanie prawa jazdy – musisz je mieć i umieć jeździć zgodnie z przepisami. W przypadku pieców i kominków od 1 maja roku będzie dopuszczone używanie tylko tych, które spełniają rygorystyczne normy. Informacji znajdziesz na stronie: budujesz dom, to doskonałe źródło wiedzy dla wszystkich, którzy planują taką inwestycję.

Q&A