Najlepsze farby do malowania figurek 2025: Jakie wybrać?

Gry planszowe to coś więcej niż tylko kostki i karty, to często też możliwość nadania osobistego charakteru swoim komponentom, w tym plastikowym miniaturkom. Kiedy zastanawiamy się, Jakie farby do malowania figurek najlepiej się sprawdzą, wielu entuzjastów wskaże na farby akrylowe. Pozwalają one tchnąć życie w plastikowych bohaterów i potwory, odnawiając je lub dodając unikalny styl. Satysfakcja z precyzyjnego malowania detali dorównuje tej, która towarzyszy epickiej rozgrywce przy stole, budując poczucie głębszego zaangażowania w hobby.

• Rodzaje farb akrylowych do figurek i ich specyfika (matowe, metaliczne, tusze)
• Przygotowanie farb do użycia: Rozcieńczanie i mieszanie kolorów
• Techniki malowania figurek a wybór odpowiednich farb
• Zabezpieczanie pomalowanych figurek: Rola lakierów

Analizując dostępne na rynku rozwiązania, zauważamy, że różne rodzaje mediów malarskich oferują odmienne właściwości, co przekłada się na ich zastosowanie w hobbystycznym malarstwie figurek. Rozważając typowe pojemności opakowań, ceny czy choćby czas schnięcia, widać wyraźne różnice. Poniższa tabela ilustruje kluczowe parametry kilku powszechnie używanych rodzajów farb.

Z powyższego zestawienia jasno wynika, dlaczego farby akrylowe stanowią trzon warsztatu większości hobbystów. Ich relatywnie niski próg wejścia, możliwość łatwego czyszczenia narzędzi przy użyciu zwykłej wody, a przede wszystkim krótki czas schnięcia, umożliwiający szybkie nakładanie kolejnych warstw, czynią je niezastąpionymi w procesie malowania. Choć media oparte na rozpuszczalnikach, jak emalie czy farby olejne, oferują unikalne możliwości, wymagają zazwyczaj większego doświadczenia, specjalistycznych rozcieńczalników i odpowiedniej wentylacji, co może stanowić barierę na początek.

Rodzaje farb akrylowych do figurek i ich specyfika (matowe, metaliczne, tusze)

Gama dostępnych na rynku farb akrylowych do malowania figurek jest naprawdę szeroka, co często przytłacza osoby rozpoczynające przygodę z tym hobby. Kiedy już wiesz, że malowania figurek najczęściej używamy farb akrylowych, pojawia się pytanie, jakie dokładnie rodzaje wybrać spośród setek dostępnych buteleczek.

Zobacz także: Jaki grunt pod farbę olejną? Poradnik wyboru

Podstawowy podział dotyczy ich wykończenia oraz specyficznych właściwości. Możemy wyróżnić kilka kluczowych typów, każdy mający swoje idealne zastosowanie. Dobór odpowiedniego rodzaju farby ma kolosalne znaczenie dla ostatecznego wyglądu miniaturki i efektywności pracy.

Zrozumienie różnic między nimi jest absolutnie kluczowe dla osiągnięcia zamierzonych efektów i efektywnego postępu w procesie malowania. Ignorowanie tych subtelności może prowadzić do frustracji i niepożądanych rezultatów, więc warto poświęcić chwilę na zgłębienie tematu.

Każdy rodzaj farby akrylowej posiada unikalną formułę chemiczną, która determinuje jej zachowanie, krycie, transparentność i wykończenie. Producent często wskazuje na etykiecie, do jakich celów dana farba jest najlepiej przystosowana, ale osobiste doświadczenie i eksperymentowanie pozostają niezastąpione.

Zobacz także: Najlepszy Wałek do Farb Lateksowych: Poradnik Malarza 2025

Farby Matowe - Fundament Malowania

Matowe farby akrylowe stanowią podstawę większości schematów malowania figurek. Są one niezwykle uniwersalne, cechują się dobrym kryciem i brakiem połysku, co ułatwia fotografowanie figurek bez niechcianych odbić światła.

Typowe farby matowe mają kremową lub lekko żelową konsystencję i są przeznaczone głównie do malowania bazowych kolorów oraz warstw. Współczynnik krycia różni się znacznie w zależności od pigmentu; jasne kolory, żółcie czy czerwienie, często wymagają większej liczby cienkich warstw (np. 3-4 na ciemnym podkładzie), podczas gdy ciemne kolory (czernie, granaty) potrafią pokryć powierzchnię już po 1-2 warstwach na jasnym podkładzie.

Ich formuła jest zoptymalizowana tak, aby pigmenty układały się równomiernie, tworząc gładką, pozbawioną tekstury powierzchnię. To właśnie z tych farb najczęściej korzystamy, budując podstawowe bloki kolorystyczne na miniaturce.

Zobacz także: Najlepsze farby do malowania mebli z płyty w 2025 roku

Na rynku znajdziemy wersje "standardowe" i "HD" (High Density), które rzekomo oferują lepsze krycie przy mniejszej ilości pigmentu – coś jak "czarne jak smoła" versus "czarne, ale tak naprawdę ciemnoszare". Czy faktycznie widać różnicę? Cóż, to często zależy od konkretnego odcienia i producenta, czasem to bardziej marketing niż rzeczywistość.

Są dostępne w pojemnościach najczęściej 17ml lub 30ml, z cenami za buteleczkę oscylującymi między 2 a 4 euro. Paleta kolorów matowych jest praktycznie nieograniczona, obejmując setki, a nawet tysiące odcieni, co pozwala na znalezienie niemal każdej potrzebnej barwy bez konieczności mieszania, chociaż możliwość dowolnego mieszania farb ze sobą pozostaje ich ogromną zaletą.

Zobacz także: Jakie Farby do Malowania Figurek Gipsowych? Wybierz Najlepsze w 2025

Eksperci często podkreślają, że jakość pigmentu ma znaczenie; farby z wyższej półki mają drobniejsze, bardziej nasycone pigmenty, co przekłada się na lepsze krycie i płynniejsze przejścia barwne. To inwestycja, która zwraca się w komforcie pracy i estetyce wykończenia.

Używanie odpowiednio rozcieńczonych matowych farb jest fundamentalne dla technik warstwowania i blendowania. Gruba, prosto z butelki nałożona warstwa matowej farby szybko zamaskuje detale i sprawi, że figurka będzie wyglądać na "zamuloną" – a przecież tego unikamy jak ognia!

Pamiętaj, matowe farby to Twoi najwierniejsi towarzysze w malarskiej podróży. Stanowią około 70-80% farb zużywanych przez hobbystów. Nauczenie się pracy z nimi to pierwszy i najważniejszy krok do opanowania sztuki malowania figurek.

Zobacz także: Jakie farby do malowania szpachelką: wybór na 2025 rok

Wybierając zestaw na start, skoncentruj się na kilku podstawowych kolorach: czerwonym, niebieskim, żółtym, białym i czarnym. Dzięki możliwości mieszania możesz uzyskać mnóstwo innych barw. Może dorzuć jakiś brąz czy zielony, bo drzewce włóczni i trawa często się pojawiają. I już masz całkiem solidną paletę bazową.

Nie zapomnij o podkładach! Czerń, biel i szarość to standard. Biały podkład sprawi, że kolory będą jaśniejsze i bardziej jaskrawe, czarny nada im głębi i cieni, a szary to kompromis. Wybór podkładu znacząco wpływa na to, jak farba matowa będzie się prezentować.

Konsystencja matowych farb jest kluczowa. Zbyt gęste wymagają większego rozcieńczenia, zbyt rzadkie mają słabe krycie. Znalezienie idealnego balansu wymaga praktyki, ale kiedy już "poczujesz farbę", praca stanie się znacznie przyjemniejsza i bardziej efektywna.

Co ciekawe, matowe wykończenie nie zawsze jest totalnie matowe; czasem występuje delikatny satynowy połysk, zwłaszcza przy ciemniejszych kolorach. To coś, czego doświadczony hobbysta szybko się uczy i na co zwraca uwagę przy zakupach.

Można zaryzykować stwierdzenie, że opanowanie malowania matowymi farbami to 80% sukcesu w całym procesie. Pozostałe 20% to metaliki, tusze i efekty specjalne, które dodają "pikanterii".

Ceny pigmentów używanych w farbach matowych wpływają na ich koszt. Niektóre kolory, jak kadmowe żółcie czy kobaltowe błękity, są droższe w produkcji, co może nieznacznie podnosić cenę buteleczki, ale jednocześnie oferują zazwyczaj lepszą jakość i krycie. Płacisz za jakość, to proste.

Przechowywanie matowych farb w odpowiedniej temperaturze (unikając mrozu i upału) oraz szczelne zamykanie po użyciu zapobiega ich wysychaniu. Sucha farba akrylowa nadaje się już tylko do kosza, a to boli.

Warto inwestować w farby dedykowane modelarstwu i malowaniu figurek, ponieważ ich formuła jest zazwyczaj zoptymalizowana pod kątem pracy na małych powierzchniach i posiadają drobniejsze pigmenty niż farby akrylowe dla artystów czy hobbystów innych dziedzin.

Farby Metaliczne - Błysk i Blask

Metaliczne farby akrylowe służą do reprezentowania wszelkiego rodzaju metali: zbroi, broni, biżuterii czy elementów maszyn. Ich unikalność polega na zawartości mikroskopijnych cząsteczek metalu (zwykle miki pokrytej tlenkiem metalu), które odbijają światło.

Te farby metaliczne potrafią odmienić wygląd figurki, dodając realizmu i wizualnego "pazura". Dobrze pomalowany metalowy element natychmiast przyciąga wzrok. Konsystencja farb metalicznych bywa różna, od rzadkich, przypominających washe, po gęstsze.

Krycie farb metalicznych bywa niższe niż matowych, szczególnie jaśniejszych odcieni (srebrny, złoty), ponieważ bazują one na przezroczystej matrycy z zawieszonymi w niej drobinkami. Często wymagają co najmniej dwóch, a nawet trzech cienkich warstw dla pełnego, jednolitego efektu.

Eksperymentowanie z kolorem podkładowym pod metaliki daje ciekawe efekty. Złota farba nałożona na brązowy podkład będzie miała cieplejszy ton, podczas gdy na czarnym podkładzie zyska na kontraście i intensywności połysku.

Kluczem do sukcesu w malowaniu metalikami jest nakładanie cienkich warstw. Gruba warstwa sprawi, że metaliczne drobinki ułożą się nierównomiernie, tworząc nieestetyczną, ziarnistą teksturę. "Less is more" to mantra przy metalikach.

Do malowania metalikami świetnie nadają się techniki takie jak suche pędzlowanie (drybrushing) do szybkiego podkreślenia krawędzi zbroi lub layering (nakładanie warstw) dla uzyskania płynnych przejść tonalnych i budowania iluzji połysku na zakrzywionych powierzchniach.

Washe, zwłaszcza czarne, brązowe czy dedykowane metalikom (np. sepia, niebieski), są doskonałym uzupełnieniem. Nałożone na metaliczne powierzchnie, spływają w zagłębienia, tworząc naturalne cienie i dodając realizmu zbroi czy broni. To jest "złoty strzał" w cieniowaniu metali.

Są dostępne różne odcienie metali, od jasnego srebra, poprzez różne rodzaje złota (żółte, czerwone, stare), miedź, brąz, po metaliczny brąz czy nawet metaliczny zielony czy niebieski. Możliwości są ogromne.

Niektórzy producenci oferują specjalne linie "true metallic metal" (TMM), które bazują na drobniejszych pigmentach, dając efekt bardziej przypominający wypolerowany metal, z minimalnym ziarnem. Są zazwyczaj droższe (np. 0.60-0.90€/ml), ale efekt bywa spektakularny.

Pamiętaj, że malowanie metalikami brudzi pędzle szybciej niż farby matowe z uwagi na fizyczną obecność drobinek metalu. Warto mieć pędzel dedykowany metalikom lub czyścić go bardzo dokładnie.

Przechowywanie metalików: dobrze wstrząśnij buteleczką przed użyciem! Pigmenty metaliczne mają tendencję do osiadania na dnie, a bez porządnego wymieszania, uzyskasz tylko rzadką, pozbawioną połysku zawiesinę. Wstrząsanie kuleczką miksującą w środku butelki to must-have.

Niektórzy stosują technikę non-metallic metal (NMM), czyli malowanie metalu farbami niemetalicznymi, wykorzystując grę światłocienia. To bardzo zaawansowana technika, wymagająca świetnego zrozumienia teorii koloru i światła. Metaliki są prostszą i szybszą drogą do celu.

Washe i Tusze - Mistrzowie Cieniowania

Washe i tusze to jedne z najpotężniejszych narzędzi w arsenale malarza figurek, przeznaczone głównie do cieniowania, podkreślania detali i dodawania głębi. Charakteryzują się bardzo rzadką, płynną konsystencją.

Akrylowe washe to zasadniczo mocno rozcieńczone farby z dodatkiem medium, które zmniejsza napięcie powierzchniowe, pozwalając farbie łatwo spływać w zagłębienia i wzdłuż detali figurki. Kolor osadza się w najniższych punktach, tworząc cienie.

Tusze akrylowe (inks) są zazwyczaj bardziej transparentne i intensywne niż washe, często używane do tintowania kolorów bazowych, malowania przezroczystych efektów (np. eliksirów w fiolkach) lub do tworzenia bardziej dynamicznych cieni niż tradycyjne washe. Mają wyższe stężenie pigmentu przy bardzo rzadkiej konsystencji.

Stosuje się je zwykle po nałożeniu kolorów bazowych, pokrywając większe obszary lub aplikując je precyzyjnie w wybrane miejsca. Nałożenie washa na całą powierzchnię tekstury (np. łuska, futro) pięknie podkreśli każdy pojedynczy element.

W przypadku washy kluczowe jest kontrolowanie ilości. Za dużo washa stworzy brzydkie "plamy kawy" (coffee staining) na płaskich powierzchniach, zamiast osadzić się tylko w zagłębieniach. Odpowiednie techniki usuwania nadmiaru lub punktowe aplikowanie są niezbędne.

Standardowe kolory washy to czarny (na ogół do cieniowania pancerzy, maszyn), brązowy (skóra, drewno, rdza) i sepia (ciepły brąz). Ale są dostępne dziesiątki specjalistycznych kolorów, pozwalających na cieniowanie wszystkich odcieni bazowych. Czerwony wash do cieniowania czerwonej tkaniny, zielony do zielonego, itd. Brzmi prosto, i takie jest w praktyce!

Można również tworzyć własne washe, mieszając matowe farby akrylowe z dużą ilością wody lub dedykowanym medium do washy/glaz (wash medium/glaze medium). Daje to pełną kontrolę nad kolorem i transparentnością, ale wymaga eksperymentowania.

Typowa pojemność washy/tuszy to 10-20ml, często sprzedawane w mniejszych buteleczkach niż standardowe farby ze względu na ich specyficzne zastosowanie (zużywa się ich mniej jednorazowo, ale są nieodzowne). Ich cena za ml bywa nieco wyższa (0.30-0.60€/ml).

Technika 'panel lining', czyli precyzyjne nakładanie washa wzdłuż linii podziału pancerzy, aby podkreślić ich strukturę, jest powszechnie stosowana, zwłaszcza w malowaniu modeli science-fiction. Wymaga pewnej precyzji i płynności ruchu.

Washe świetnie sprawdzają się również przy cieniowaniu tkanin, skóry czy futra. Naturalnie modelują powierzchnię, nadając jej głębi bez konieczności skomplikowanego blendowania wielu warstw. Dla początkujących to prawdziwy ratunek.

Niektóre tusze, np. w kolorze czarnym czy białym, mają zastosowanie w 'blacklining' lub 'whitening' - malowaniu bardzo cienkiej linii wzdłuż detali, aby je optycznie oddzielić lub podkreślić światło.

Zastosowanie tuszy w technikach laserowych (glazing) polegających na nakładaniu bardzo cienkich, transparentnych warstw koloru w celu zmiany tonu lub tworzenia płynnych przejść jest zaawansowaną, ale potężną umiejętnością.

Washe i tusze to mistrzowie oszczędności czasu. Szybkie nałożenie ciemnego washa potrafi w sekundę wycieniować całą sekcję figurki, która przy tradycyjnym layeringu zajęłaby znacznie dłużej. Niektórzy mogliby powiedzieć, że to 'cheat code' malowania, ale to po prostu inteligentne narzędzie.

Przygotowanie farb do użycia: Rozcieńczanie i mieszanie kolorów

Większość farb akrylowych do malowania figurek nie jest gotowa do użycia prosto z butelki, a przynajmniej nie do wszystkich technik. Przygotowanie farb do użycia jest kluczowym etapem, często niedocenianym przez początkujących, a determinującym płynność pracy i jakość wykończenia.

Jeśli ktoś nakłada farbę prosto z pojemnika, otrzymując grube, nieestetyczne warstwy, można by krzyknąć: "Na litość boską, rozcieńcz to!" To powszechny błąd, wynikający z chęci szybkiego pokrycia powierzchni, ale jego konsekwencje dla detali figurki są katastrofalne.

Kluczem do sukcesu jest nakładanie wielu bardzo cienkich warstw farby zamiast jednej grubej. Do tego niezbędne jest rozcieńczenie. Pomyśl o tym jak o malowaniu ścian – malarz nie zanurza wałka w puszce gęstej farby i nie nakłada jednej warstwy, tylko używa kilku cieńszych.

Często słyszymy frazę "konsystencja mleka" lub "konsystencja roztopionego masła". Chodzi o to, by farba płynnie spływała z pędzla, nie była wodnista, ale też nie była gęsta i ciągnąca się. Osiągnięcie tej idealnej konsystencji wymaga wprawy i ciągłego korygowania.

Rozcieńczanie Farb Akrylowych

Podstawowym medium do rozcieńczania farb akrylowych jest czysta woda. Woda destylowana jest najlepsza, ponieważ nie zawiera minerałów, które mogłyby wpływać na zachowanie farby, ale kranówka też często się sprawdza, o ile nie jest zbyt twarda czy chlorowana.

Do różnych technik stosuje się różne proporcje rozcieńczenia. Na przykład, do bazowania wystarczy lekkie rozcieńczenie (np. 1 część wody na 2-3 części farby). Do nakładania warstw i blendowania potrzebna jest znacznie cieńsza farba (np. 1:1, a nawet 2:1 wody do farby).

Używanie zbyt dużej ilości wody jako jedynego rozcieńczalnika może osłabić wiązanie farby, sprawić, że pigmenty "rozejdą się" i spowoduje tzw. 'ringing', czyli gromadzenie się pigmentu na krawędziach kałuży wody. To zjawisko, które chcemy za wszelką cenę uniknąć na płaskich powierzchniach.

Tutaj do gry wchodzą dedykowane media akrylowe. Medium do rozcieńczania (acrylic medium) lub rozcieńczalnik (thinner) zawiera polimery akrylowe, które pomagają utrzymać spójność farby nawet przy dużym rozcieńczeniu. Użycie mieszanki wody i medium (np. 50/50) jest często lepszą opcją niż sama woda.

Flow Improver to kolejne magiczne medium, które zmniejsza napięcie powierzchniowe farby, sprawiając, że staje się bardziej płynna i łatwiej spływa z pędzla oraz w zagłębienia. Kilka kropel Flow Improver w wodzie lub medium potrafi diametralnie zmienić właściwości farby, czyniąc ją idealną do washy czy glaz.

Paleta mokra (wet palette) to niezastąpione narzędzie do utrzymania farby w idealnej konsystencji podczas malowania. Zapobiega jej wysychaniu na palecie, pozwalając na dłuższy czas pracy z tym samym kolorem i łatwiejsze mieszanie. Składa się z naczynia, wilgotnego materiału (np. gąbki) i kawałka papieru pergaminowego, na którym kładziemy farbę. To jest game changer.

Podczas rozcieńczania, dodawaj medium/wodę stopniowo, mieszając pędzlem, aż uzyskasz pożądaną konsystencję. Lepiej dodać za mało i korygować, niż dodać za dużo i skończyć z nieużyteczną wodą koloru. Proces rozcieńczania jest sztuką samą w sobie.

Ceny dedykowanych rozcieńczalników i mediów wahają się, np. buteleczka 17ml Flow Improver kosztuje około 3-5 euro. To niewielka inwestycja, która przynosi ogromne korzyści w jakości i komforcie malowania.

Mieszanie Kolorów

Możliwość dowolnego mieszania farb akrylowych to ich ogromna zaleta, pozwalająca na uzyskanie nieskończonej liczby odcieni z ograniczonej liczby kolorów bazowych. Koło kolorów to Twój najlepszy przyjaciel w tym procesie.

Znając podstawowe zasady mieszania kolorów – primary colors (czerwony, niebieski, żółty) dają secondary colors (pomarańczowy, zielony, fioletowy), a mieszanie tych z sąsiadami tworzy tertiaries – możesz stworzyć praktycznie dowolny kolor, jakiego potrzebujesz do swojego projektu. Nie musisz mieć buteleczki na każdy istniejący odcień szarości!

Tworzenie cieni i świateł to często mieszanie koloru bazowego z czernią/ciemnym kolorem dla cieni i z bielą/jasnym kolorem dla świateł. Czysta biel i czerń mogą jednak sprawić, że kolory staną się 'martwe' i mniej nasycone.

Bardziej zaawansowaną techniką jest używanie komplementarnych kolorów (naprzeciwległych na kole barw) do cieniowania. Dodanie odrobiny zieleni do czerwonego sprawi, że czerwień stanie się ciemniejsza i mniej nasycona, ale nadal "żywa". Analogicznie, fiolet do żółtego, niebieski do pomarańczowego.

Cienie można również tworzyć, dodając do koloru bazowego odcienie brązowe lub washe. W praktyce często mieszamy kolor bazowy z brązem, aby uzyskać cień, i z kością słoniową lub jasnoszarą dla światła. Zazwyczaj daje to bardziej naturalne przejścia niż czysta czerń i biel.

Aby zachować spójność schematu kolorystycznego na całej figurce, najlepiej przygotować mieszankę koloru cienia i światła na początku, a następnie stopniowo dodawać do nich kolor bazowy podczas nakładania kolejnych warstw. Utrzymanie odpowiedniego stężenia pigmentu podczas mieszania na mokrej palecie jest proste.

Nauka, jak tworzyć gradienty i płynne przejścia poprzez mieszanie farb i nakładanie cienkich warstw, jest jedną z najbardziej satysfakcjonujących umiejętności w malarstwie figurek. Wymaga to cierpliwości i precyzji.

Przygotowanie wystarczającej ilości mieszanki koloru jest ważne, zwłaszcza jeśli malujesz armię figurek lub duże elementy. Zdarza się, że zabraknie Ci idealnego odcienia w środku pracy i odtworzenie go bywa "misją niemożliwą". Stworzenie nieco więcej niż potrzebujesz na oko to mądra strategia.

Mieszając farby akrylowe na palecie, obserwuj, jak kolory się ze sobą łączą i zmieniają odcień. To nie tylko technika, ale też forma nauki i eksperymentowania. Nie bój się próbować! Przecież akryl łatwo zmyć, póki nie wyschnie.

Techniki malowania figurek a wybór odpowiednich farb

Świat malowania figurek to nie tylko dobór farb, ale przede wszystkim zastosowanie odpowiednich technik. A wybór konkretnych farb do malowania figurek jest często podyktowany tym, jaką technikę planujemy wykorzystać.

Podstawową zasadą, często powtarzaną jak mantra, jest malowanie „od ogółu do szczegółu”. Oznacza to, że najpierw malujemy większe, podstawowe kolory na całej figurce, a następnie stopniowo przechodzimy do mniejszych obszarów i detali, budując światłocień.

Nie ma jednej uniwersalnej farby ani jednej techniki, która pasuje do wszystkiego. Różne konsystencje, stopień krycia i transparentność farb akrylowych zostały stworzone z myślą o konkretnych zastosowaniach, ułatwiających pracę nad danym efektem wizualnym.

Zrozumienie, jak specyficzne właściwości farby akrylowej współpracują z mechanicznym ruchem pędzla na powierzchni figurki, pozwala świadomie wybierać narzędzia do osiągnięcia zamierzonego rezultatu. To nie jest losowy proces, ale przemyślane działanie.

Bazowanie i Warstwy (Layering)

Bazowanie (Basecoating) to pierwszy krok po nałożeniu podkładu. Polega na pokryciu całej powierzchni figury, lub jej dużych sekcji, podstawowym kolorem. Do tego celu używamy zazwyczaj matowych farb akrylowych, rozcieńczonych na tyle, aby dobrze kryły, ale nie spływały i nie gromadziły się w zagłębieniach.

Potrzebna jest farba o dobrym kryciu, aby zapewnić jednolitą powierzchnię dla kolejnych etapów. Farby "bazowe" oferowane przez niektórych producentów mają zazwyczaj wyższe stężenie pigmentu właśnie w tym celu.

Layering, czyli nakładanie warstw, to technika polegająca na stopniowym budowaniu tonu i światłocienia poprzez nakładanie kolejnych, coraz jaśniejszych warstw farby w coraz mniejszych obszarach. Każda warstwa powinna być bardzo cienka, niemal półprzezroczysta.

Do layeringu idealne są farby o dobrej pigmentacji i płynnej konsystencji po rozcieńczeniu (konsystencja "mleka"). Pozwalają one na płynne przejścia między tonami i unikanie ostrych linii, chyba że są one celowe. Proces ten może wymagać wielu, np. 5-10 cienkich warstw na jednym obszarze.

Gruba farba w layeringu to przepis na katastrofę. Zakryje detale, stworzy widoczne linie przejść i ogólnie sprawi, że efekt będzie wyglądał topornie. Nikt przecież nie chce, żeby zbroja jego rycerza wyglądała, jakby była oblepiona plasteliną!

Washe, Tusze i Cieniowanie

Jak już wspomniano, washe i tusze są mistrzami cieniowania. Ich rzadka formuła sprawia, że naturalnie spływają w zagłębienia, tworząc gotowe cienie. Nakładanie washa na bazowy kolor to najszybszy sposób na dodanie głębi i trójwymiarowości.

Wash aplikujemy często na całą sekcję (np. zbroję, skórę, drewno), pozwalając mu swobodnie spłynąć. Po wyschnięciu nadmiar z płaskich powierzchni można usunąć wilgotnym pędzlem lub nałożyć cienką warstwę bazowego koloru ponownie, zostawiając wash tylko w zagłębieniach.

Tusze, będąc bardziej intensywne, mogą być używane do mocniejszego cieniowania lub jako filtry zmieniające ogólny ton powierzchni. Ich transparentność pozwala na prześwitywanie koloru bazowego.

Istnieją również techniki cieniowania "punktowego", gdzie wash aplikujemy precyzyjnie tylko tam, gdzie ma się znaleźć cień (np. w spoinach pancerza czy zagłębieniach twarzy). Wymaga to bardziej precyzyjnego pędzla i pewnej ręki.

Suche Pędzlowanie (Drybrushing)

Suche pędzlowanie to szybka technika podkreślania faktur i krawędzi. Używa się do niej minimalnej ilości gęstej farby (często tej prosto z butelki lub tylko bardzo delikatnie rozcieńczonej), którą wycieramy o ręcznik papierowy, aż pędzel będzie niemal suchy.

Następnie szybko pocieramy niemal suchym pędzlem o wypukłe części figurki. Farba osadza się tylko na krawędziach i najwyższych punktach, błyskawicznie tworząc efekt światła i uwypuklając detale tekstur (jak futro, siatka, pancerz).

Do drybrushingu najlepiej nadają się matowe lub metaliczne farby. Ważne, aby farba nie była zbyt rozcieńczona, bo wtedy zamiast suchego pędzlowania otrzymamy... brudzenie figurki rozcieńczoną farbą. Kontrola ilości farby na pędzlu to podstawa tej techniki.

Niektórzy producenci oferują dedykowane "farby do drybrushingu" – są to zazwyczaj gęstsze formuły matowych farb w jaśniejszych odcieniach. Często są sprzedawane w większych pojemnikach, np. 24ml, bo suche pędzlowanie zużywa więcej farby.

Glazing (Laserowanie)

Glazing to zaawansowana technika tworzenia bardzo płynnych przejść tonalnych lub zmiany odcienia koloru bazowego poprzez nakładanie wielu, ekstremalnie cienkich, transparentnych warstw farby. Farba używana do glazu jest mocno rozcieńczona medium do glazu (glaze medium) lub dużą ilością wody z Flow Improver.

Każda warstwa koloru nałożona w technice glazu jest tak transparentna, że minimalnie zmienia odcień pod nią, a kumulacja tych minimalnych zmian tworzy gładki gradient. To jak nakładanie wielu kolorowych filtrów jeden na drugi.

Glazingu używa się często do blendowania kolorów, nasycania cieni kolorem (np. dodanie czerwonego glazu do cienia na skórze) lub tworzenia subtelnych efektów atmosferycznych czy magicznych aur.

Do tej techniki idealne są transparentne tusze akrylowe lub matowe farby mocno rozcieńczone medium. Kontrola konsystencji i precyzja aplikacji to klucz do sukcesu, ale efekt końcowy potrafi zapierać dech.

Wet Blending

Wet blending to technika mieszania kolorów bezpośrednio na figurce, zanim farba wyschnie. Polega na nałożeniu obok siebie dwóch lub więcej kolorów i użyciu czystego lub lekko zwilżonego pędzla do delikatnego połączenia ich na powierzchni.

Wymaga to farb, które nie schną zbyt szybko – tu pomocne są retardery akrylowe, które spowalniają proces wysychania. Farby o nieco kremowej konsystencji często lepiej się nadają do tej techniki niż te bardzo rzadkie.

Wet blending pozwala na bardzo gładkie przejścia tonalne, np. na płaszczach, skórze czy dużych płaskich powierzchniach pancerzy. Wymaga szybkości i precyzji, ponieważ czas na mieszanie jest ograniczony czasem schnięcia farby.

Airbrushing (Malowanie Aerografem)

Malowanie aerografem to technika wymagająca specjalistycznego sprzętu, ale oferująca niespotykaną płynność przejść tonalnych i szybkość bazowania dużych obszarów. Farby do aerografu są zazwyczaj fabrycznie mocno rozcieńczone lub wymagają bardzo silnego rozcieńczenia dedykowanymi thinnerami.

Malowania figurek aerografem używa się często do nakładania podkładów, bazowania dużych modeli (pojazdów, potworów) lub tworzenia zaawansowanych efektów OSL (Object Source Lighting) czy NMM. Daje efekt mgiełki koloru.

Typowe proporcje rozcieńczenia farby akrylowej do aerografu to np. 1:1 lub nawet 2:1 thinnera do farby, ale zależy to od producenta farby i samego aerografu. Dostępne są również farby "Air", fabrycznie gotowe do aerografu, zazwyczaj sprzedawane w 17ml buteleczkach za 3-4 euro.

Każda z tych technik, choć wykorzystuje ten sam rodzaj farby – akryl – wymaga innego przygotowania farby i innego jej "czucia" na pędzlu. Mistrzostwo w malowaniu figurek polega na świadomym wybieraniu odpowiedniej farby i techniki dla danego efektu.

Zabezpieczanie pomalowanych figurek: Rola lakierów

Poświęcasz godziny, dni, a nawet tygodnie na precyzyjne malowanie swojej figurki, dbając o każdy szczegół. Co gorsza, wyobraź sobie, że cały ten wysiłek idzie na marne, gdy podczas transportu czy rozgrywki przypadkowo otrzesz ramię swojego bohatera i uszkodzisz świeży lakier. Aby temu zapobiec i cieszyć się trwałością swojej pracy, lakiery stają się niezbędnym elementem procesu.

Lakierowanie, czyli vernishing, to ostatni krok w procesie malowania figurek. Ma dwa główne cele: fizyczną ochronę warstwy farby przed uszkodzeniami mechanicznymi (otarcia, zarysowania) oraz nadanie figurce pożądanego ostatecznego wykończenia (matowego, satynowego, błyszczącego).

Wyobraź sobie, że Twoja figurka, cudo precyzji i koloru, wychodzi do bitwy na stole. Jest tam narażona na liczne niebezpieczeństwa: przesuwanie, przypadkowe uderzenia, spadanie. Lakier tworzy na powierzchni farby twardą, przezroczystą barierę ochronną. Bez niego farba jest znacznie bardziej podatna na ścieranie. "Co mi po pięknie pomalowanej figurce, która rozpada się na widok stołu?!" - zapytał kiedyś zrozpaczony hobbysta.

Dostępne na rynku lakiery do figurek to najczęściej lakiery akrylowe (na bazie wody) lub rzadziej lakiery na bazie rozpuszczalników. Lakiery akrylowe są popularniejsze ze względu na łatwość użycia, niski zapach i możliwość czyszczenia narzędzi wodą.

Rodzaje Lakierów i Ich Wykończenie

Lakiery występują w trzech podstawowych wykończeniach: matowym, satynowym i błyszczącym. Wybór zależy od pożądanego efektu końcowego i tego, jakie części figurki chcemy podkreślić.

Lakier matowy (Matte Varnish) jest najczęściej używany na całej powierzchni figurki. Zmniejsza lub całkowicie eliminuje połysk farby, nadając jej realistyczny, pochłaniający światło wygląd. Większość figurek batalistycznych jest lakierowana na matowo.

Lakier błyszczący (Gloss Varnish) daje bardzo wysoki połysk, odbijający światło. Choć rzadko stosowany na całej figurce (może sprawić, że będzie wyglądała jak pokryta plastikiem), jest idealny do podkreślania konkretnych elementów: mokrej ziemi, wody, błyszczącej biżuterii, szklanych powierzchni, oczu czy świeżej krwi. Jest również zazwyczaj najbardziej trwały i odporny na uszkodzenia ze wszystkich typów lakierów, dlatego niektórzy stosują cienką warstwę glossu jako pierwszą warstwę ochronną, a następnie matowią ją lakierem matowym.

Lakier satynowy (Satin Varnish) stanowi kompromis między matowym a błyszczącym, dając subtelny połysk, przypominający jedwabiste lub lekko lśniące powierzchnie (np. satynowe płaszcze, lekko polerowane drewno, skórę). Jest to dobry wybór, gdy chcesz uniknąć pełnego matu, ale błysk jest zbyt intensywny.

Często stosuje się kombinację lakierów: całą figurkę pokrywamy lakierem matowym dla ochrony i jednolitego wykończenia, a następnie pędzlem nakładamy lakier błyszczący tylko na wybrane detale, które chcemy wizualnie "wyciągnąć" i dodać im blasku.

Aplikacja Lakierów

Lakiery akrylowe mogą być nakładane pędzlem lub za pomocą aerografu/puszki ze sprayem. Metoda aplikacji ma wpływ na końcowy efekt.

Lakierowanie pędzlem daje większą kontrolę nad tym, gdzie lakier trafi, co jest idealne do precyzyjnego lakierowania pojedynczych detali lakierem błyszczącym. Wymaga użycia czystego pędzla i ostrożnego rozprowadzania lakieru, unikając bąbelków i zacieków.

Lakierowanie aerografem lub sprayem pozwala na szybsze i bardziej jednolite pokrycie całej figurki cienką warstwą. Jest to preferowana metoda do lakierowania całych armii lub gdy zależy nam na idealnie gładkim, matowym wykończeniu bez śladów pędzla.

Lakiery w sprayu są bardzo wygodne, ale wymagają pracy w dobrze wentylowanym miejscu i odpowiedniej temperatury/wilgotności powietrza. Zbyt wysoka wilgotność może spowodować efekt "szronu" (fogging), zwłaszcza przy lakierach matowych. Lakiery do aerografu zazwyczaj wymagają lekkiego rozcieńczenia dedykowanym thinnerem. Ich typowa pojemność to 17-30ml, cena za buteleczkę to ok. 3-6 euro.

Zawsze upewnij się, że farba na figurce jest całkowicie sucha przed nałożeniem lakieru. Akryle schną powierzchniowo szybko, ale pełne utwardzenie może trwać 24 godziny. Nakładanie lakieru na niedostatecznie suchą farbę może zniszczyć warstwę koloru.

Wstrząśnij lakierem matowym przed użyciem, aby dobrze wymieszać matujący środek. Niewystarczające wstrząśnięcie może skutkować nierównym lub lekko satynowym wykończeniem. W przypadku lakierów w sprayu jest to absolutnie krytyczne.

Nanoszenie kilku cienkich warstw lakieru jest zawsze lepsze niż jednej grubej. Gruba warstwa lakieru może zamaskować drobne detale figurki, czego chcemy uniknąć. Cienkie warstwy zapewniają lepszą ochronę przy minimalnym wpływie na estetykę.

Warto przetestować lakier na "figurce-próbnej" lub kawałku plastiku, aby zobaczyć, jakie wykończenie daje i jak szybko schnie. Różne marki lakierów, nawet te matowe, mogą dawać nieco inne efekty matowości.

Podsumowując, lakierowanie to nie opcja, to konieczność. Poświęcenie tej chwili na koniec pracy zapewni, że Twoje misternie pomalowane figurki przetrwają trudy rozgrywek i pozostaną piękne na długo, będąc dumnym świadectwem Twoich umiejętności.

Cena lakierów, podobnie jak farb, jest zróżnicowana. Lakiery pędzelkowe 17-30ml kosztują zwykle 3-6 euro. Lakiery w sprayu są droższe, np. 400ml puszka to koszt rzędu 10-15 euro, ale są wydajne, szczególnie do dużych partii figurek.

Wybór odpowiedniego lakieru i prawidłowa aplikacja są równie ważne, co sam proces malowania farbami. To finalny "szlif", który nie tylko chroni, ale też wieńczy dzieło, nadając mu ostateczny charakter i wygląd. Nie zaniedbuj tego etapu!