Jakie farby wybrać do malowania na płótnie? 2025

Zastanawiasz się, jakie farby wybrać do malowania na płótnie, by Twoje dzieło ożyło pełnią barw i faktur? To pytanie, które trapi zarówno początkujących adeptów sztuki, jak i doświadczonych twórców. Na szczęście, wbrew pozorom, wybór ten nie jest wcale tak skomplikowany, jak mogłoby się wydawać, a klucz do sukcesu leży w zrozumieniu podstawowych różnic między dostępnymi typami farb. Najbardziej uniwersalnym wyborem na początek są farby akrylowe, idealne do szybkiego startu, choć każdy typ farby ma swoje unikalne cechy, które odkryjesz, zagłębiając się w tajniki tej fascynującej materii.

• Charakterystyka farb akrylowych: Szybkoschnące i wszechstronne
• Farby olejne do malowania na płótnie: Głębokie kolory i techniki
• Gwasze i akwarele na płótnie: Lekkość i efekty świetlne
• Farby do malowania na płótnie: Cena a jakość – Co wybrać na start?
• Q&A

Kiedy rozpoczynamy przygodę z malowaniem na płótnie, często jesteśmy przytłoczeni ilością dostępnych opcji. Przecież nie chodzi tylko o samą farbę, ale o całą paletę możliwości, jaką dają nam różnorodne techniki i materiały. Aby podjąć świadomą decyzję, warto przyjrzeć się bliżej konkretnym rodzajom farb i ich właściwościom, co pozwoli nam wybrać idealne farby w dłoń, dopasowane do naszych potrzeb i zamierzeń artystycznych.

W poniższej tabeli przedstawiamy porównanie najpopularniejszych rodzajów farb używanych do malowania na płótnie, uwzględniając ich kluczowe cechy. Dane te pochodzą z analizy preferencji artystów oraz recenzji produktów na rynku.

Z tych danych jasno wynika, że każdy rodzaj farby oferuje inne doświadczenia i efekty końcowe. Na przykład, farby akrylowe są idealne dla osób, które cenią sobie szybkość i uniwersalność, podczas gdy farby olejne to wybór dla cierpliwych artystów dążących do osiągnięcia bogatych kolorów i złożonych faktur. Gwasze i akwarele z kolei otwierają drzwi do świata delikatności i świetlistości.

Zobacz także: Jaki grunt pod farbę olejną? Poradnik wyboru

Właściwy wybór farb to zaledwie początek Twojej artystycznej podróży. Równie ważne jest skompletowanie odpowiednich narzędzi – pędzli, palet, podobrazi i innych akcesoriów. Na rynku dostępne są gotowe zestawy dla początkujących, które ułatwiają start, jednak z czasem warto zacząć eksperymentować z różnymi rozmiarami i typami pędzli, aby odkryć te, które najlepiej odpowiadają Twojemu stylowi. Pamiętaj, że nawet najdroższe farby nie zastąpią chęci do nauki i odrobiny kreatywności. Z resztą, czy nie o to właśnie chodzi w sztuce – o wolność i swobodę wyrazu?

Charakterystyka farb akrylowych: Szybkoschnące i wszechstronne

Farby akrylowe to prawdziwy kameleon wśród materiałów malarskich, a ich popularność rośnie z każdym rokiem. Szybkość schnięcia, wodoodporność po wyschnięciu i niesamowita wszechstronność sprawiają, że są one idealnym wyborem zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych artystów. To tak, jakbyś miał do dyspozycji narzędzie, które potrafi udawać farbę olejną, akwarelę, a nawet gwasz, a do tego jest niewymagające i proste w obsłudze. Nie bez powodu wielu profesjonalistów decyduje się właśnie na ten rodzaj farb, tworząc prawdziwe arcydzieła, które wytrzymują próbę czasu i spojrzenia. A co, gdybyśmy powiedzieli, że możesz zacząć malować z zestawem farb akrylowych za naprawdę niewielkie pieniądze?

Jednym z kluczowych atutów farb akrylowych jest ich niezwykła wszechstronność. Można je stosować w technice impasto, nakładając grube warstwy, by uzyskać malarskie reliefy, lub rozcieńczać wodą do konsystencji akwareli, co pozwala na tworzenie transparentnych lazur. To czyni je idealnym medium do eksperymentowania z różnymi stylami i efektami. Jeśli masz wizję obrazu z konkretnymi fakturami, akryle Ci na to pozwolą, niczym mistrz cukiernictwa kształtujący masę plastyczną.

Zobacz także: Najlepsze farby do malowania figurek 2025: Jakie wybrać?

Szybkie schnięcie farb akrylowych, trwające zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu minut, to miecz obosieczny. Z jednej strony pozwala na dynamiczną pracę, nakładanie kolejnych warstw bez długiego oczekiwania, co jest błogosławieństwem dla niecierpliwych twórców. Z drugiej strony wymaga to pewnej wprawy i szybkiego działania, zwłaszcza jeśli planujesz blendowanie kolorów. Czasem, zanim zdążysz powiedzieć "Pędzlem", farba już wyschnie!

Dodatkowym atutem jest to, że farby akrylowe są bezzapachowe i łatwe do czyszczenia – wystarczy woda. To duża zaleta, szczególnie w warunkach domowych, gdzie intensywny zapach rozpuszczalników mógłby być problemem. Koniec z wietrzeniem pracowni przez kilka godzin! To również sprawia, że są one bezpieczniejsze w użyciu, co jest istotne zwłaszcza dla osób z alergiami czy pracujących z dziećmi. Pomyśl o swobodzie, jaką daje świadomość, że przypadkowe plamy znikną bez śladu, niczym magiczne zaklęcie.

Warto zwrócić uwagę na pigmentację farb akrylowych. Wysokiej jakości produkty charakteryzują się intensywnymi, nasyconymi kolorami, które po wyschnięciu zachowują swój pierwotny odcień. Ważne jest, aby wybierać farby od renomowanych producentów, co gwarantuje lepszą światłoodporność i trwałość obrazów. Pamiętaj, że choć początkowy koszt może być wyższy, inwestycja w jakość opłaci się długoterminowo, zapewniając, że Twoje dzieła będą cieszyć oko przez lata.

Zobacz także: Najlepszy Wałek do Farb Lateksowych: Poradnik Malarza 2025

Przy wyborze farb akrylowych warto również rozważyć ich konsystencję. Niektóre farby są gęste, pastowe, idealne do technik impasto, podczas gdy inne są bardziej płynne, co ułatwia malowanie detali i cienkich warstw. Eksperymentowanie z różnymi konsystencjami pozwala odkryć nowe możliwości i rozwijać własny styl malowania. Warto sięgnąć po kilka tubek różnych marek, by na własnej skórze przekonać się, która konsystencja najbardziej pasuje do Twojego stylu, niczym detektyw poszukujący idealnego narzędzia do rozwiązania zagadki.

Ceny farb akrylowych są bardzo zróżnicowane. Od tanich zestawów dla początkujących, które pozwalają na swobodne eksperymentowanie, po profesjonalne farby, których tubka potrafi kosztować sporo. Przykładowo, zestaw podstawowych 12 kolorów o pojemności 12 ml może kosztować od 30 do 70 złotych. Profesjonalne farby akrylowe w tubkach 60-120 ml mogą osiągać ceny od 20 do nawet 80 złotych za jedną tubkę, w zależności od marki i zawartości pigmentu. Pamiętaj, że inwestycja w jakość farb to inwestycja w trwałość i estetykę Twojego dzieła, dlatego nie warto na tym nadmiernie oszczędzać.

Zobacz także: Najlepsze farby do malowania mebli z płyty w 2025 roku

Z punktu widzenia użytkowania na płótnie, akryle są niezwykle praktyczne. Nie wymagają specjalnego gruntowania, choć oczywiście użycie odpowiedniego gesso poprawi przyczepność i wydobędzie głębię kolorów. Po wyschnięciu tworzą elastyczną, trwałą powłokę, która jest odporna na pękanie i wilgoć. Dzięki temu, raz namalowany obraz, może przetrwać lata, niczym historyczny dokument zachowany dla przyszłych pokoleń. Możliwość szybkiego poprawiania błędów lub dodawania warstw to prawdziwy komfort dla twórcy, który ceni sobie swobodę i możliwość ciągłego rozwoju swoich pomysłów.

Nawet jeśli masz pewne opory przed użyciem akryli, powiedz sobie "A co mi szkodzi spróbować?". W końcu to tylko farby, a potencjał, jaki w sobie kryją, może Cię pozytywnie zaskoczyć. Kiedy raz opanujesz ich właściwości, otworzy się przed Tobą zupełnie nowy świat malarskich możliwości. Nikt nie powiedział, że droga artystyczna musi być usłana różami, ale z odpowiednimi farbami, będzie z pewnością mniej kolców.

Farby olejne do malowania na płótnie: Głębokie kolory i techniki

Farby olejne to klasyk w świecie sztuki, wybór, który na myśl przywodzi dzieła mistrzów renesansu i baroku. Ich niezwykła głębia kolorów, aksamitna konsystencja i długi czas schnięcia dają artyście niemal nieograniczone możliwości manipulowania kolorem i tworzenia subtelnych przejść tonalnych. To właśnie dzięki nim obraz nabiera niezwykłej świetlistości i trójwymiarowości, niczym klejnot mieniący się w słońcu. Jednak, zanim zanurzysz się w ten świat, musisz pamiętać, że praca z farbami olejnymi wymaga cierpliwości i specyficznych technik, bo tutaj pośpiech nie jest Twoim sprzymierzeńcem. Co ciekawe, pierwsze udokumentowane użycie farb olejnych datuje się na VII wiek, co świadczy o ich historycznej wartości i trwałości.

Zobacz także: Jakie Farby do Malowania Figurek Gipsowych? Wybierz Najlepsze w 2025

Długi czas schnięcia farb olejnych, który może wynosić od jednego dnia do kilku tygodni, jest ich największą zaletą i wadą jednocześnie. Z jednej strony, daje to artyście mnóstwo czasu na blendowanie kolorów bezpośrednio na płótnie, uzyskiwanie płynnych gradientów i precyzyjnych korekt. Możesz bez obaw pracować nad detalem, nie bojąc się, że farba wyschnie zbyt szybko. Z drugiej strony, wymaga to planowania i cierpliwości, bo kolejna warstwa może być nakładana dopiero po wyschnięciu poprzedniej. To trochę jak gotowanie wykwintnego dania – potrzebny jest czas i odpowiednie składniki, aby osiągnąć perfekcję.

Praca z farbami olejnymi wymaga użycia rozpuszczalników, takich jak terpentyna, i mediów malarskich, na przykład oleju lnianego. Terpentyna służy do rozcieńczania farb i czyszczenia pędzli, natomiast olej lniany zwiększa ich płynność, transparentność i wydłuża czas schnięcia. Ich charakterystyczny zapach jest nieodłącznym elementem pracy z olejami, dlatego ważne jest, aby zapewnić odpowiednią wentylację w pracowni. Można stosować bezzapachowe rozpuszczalniki, ale warto wiedzieć, że ich właściwości mogą się różnić od tradycyjnych, co nie jest zawsze idealnym rozwiązaniem.

Techniki malowania farbami olejnymi są niezwykle zróżnicowane. Od impasto, czyli grubego nakładania farby, które tworzy wyraźną fakturę i trójwymiarowość, po lazury, czyli transparentne warstwy, które dodają obrazowi głębi i świetlistości. Możesz również stosować technikę alla prima, czyli malowanie "na jeden raz", zanim farby zdążą wyschnąć. To jak gra na instrumencie – im więcej opanujesz technik, tym bogatsze będą Twoje kompozycje.

Farby olejne są dostępne w szerokiej gamie kolorów, a ich pigmenty są zazwyczaj bardzo trwałe i odporne na blaknięcie. Wysokiej jakości farby olejne, choć droższe, oferują lepsze nasycenie kolorów i większą światłoodporność. Pamiętaj, że kupując zestaw 12 podstawowych kolorów, o pojemności 20-40 ml, zapłacisz od 80 do nawet 200 złotych, podczas gdy pojedyncza tubka profesjonalnej farby o pojemności 60-120 ml może kosztować od 30 do 100 złotych. Warto zainwestować w dobrą jakość, jeśli zależy Ci na tym, aby Twoje dzieła przetrwały próbę czasu.

Przygotowanie płótna do malowania farbami olejnymi jest kluczowe. Płótno powinno być odpowiednio zagruntowane, najlepiej kilkoma warstwami gesso akrylowego lub tradycyjnego gruntu olejnego. To zapobiegnie wchłanianiu oleju przez płótno, co mogłoby osłabić pigment i zniszczyć obraz. To trochę jak przygotowanie terenu pod budowę – solidne fundamenty to podstawa trwałej konstrukcji.

Często artyści początkujący czują respekt przed farbami olejnymi, uważając je za trudne w obsłudze. Owszem, wymagają pewnej wprawy, ale ich potencjał jest ogromny. Malowanie olejami to prawdziwa szkoła cierpliwości i precyzji, ale efekty mogą być zapierające dech w piersiach. Jeśli masz w sobie żyłkę eksperymentatora i nie boisz się wyzwań, jakie farby wybrać do malowania na płótnie, aby spełniały te wymogi, to odpowiedź jest prosta – farby olejne.

Pamiętaj, że techniki malowania olejami można doskonalić przez całe życie. Obserwowanie, jak zmieniają się kolory podczas schnięcia, i jak warstwy wpływają na siebie nawzajem, to fascynujące doświadczenie. Daje to ogromną satysfakcję i pozwala odkrywać nowe wymiary sztuki, niczym podróżnik odkrywający nieznane lądy. Jeżeli szukasz medium, które pozwoli Ci zagłębić się w tajniki kolorów i tekstur, farby olejne to idealny wybór.

Gwasze i akwarele na płótnie: Lekkość i efekty świetlne

Choć gwasze i akwarele są zazwyczaj kojarzone z papierem, ich zastosowanie na płótnie otwiera drzwi do zupełnie nowych możliwości artystycznych. Oferują one lekkość, przejrzystość i delikatne efekty świetlne, które trudno osiągnąć innymi mediami. To niczym malowanie światłem, gdzie każdy pociągnięcie pędzla wpływa na ogólny blask i atmosferę obrazu. Jeśli chcesz stworzyć obrazy o eterycznym, subtelnym charakterze, lub zależy Ci na eksperymentowaniu z odważnymi i dynamicznymi efektami, warto zastanowić się, jakie farby wybrać do malowania na płótnie w tej kategorii, pamiętając o ich unikalnych cechach.

Akwarele, znane ze swojej transparentności, tworzą na płótnie eteryczne i subtelne warstwy koloru. Wymagają specjalnego przygotowania powierzchni – płótno musi być zagruntowane odpowiednim podkładem akrylowym lub specjalnym gesso dla akwareli, aby zapobiec wsiąkaniu farby w włókna materiału. Po wyschnięciu akwarele zachowują swoją transparentność, pozwalając na budowanie głębi poprzez nakładanie kolejnych warstw, co tworzy unikalny efekt przenikania barw, przypominający warstwy mgły rozchodzące się po jeziorze. Pamiętaj, że tutaj każdy ruch pędzla ma znaczenie, bo trudno o retusz, jak w przypadku farb olejnych czy akrylowych.

Gwasze, choć również wodne, różnią się od akwareli swoją kryjącą konsystencją. Dzięki dodatkowi białego pigmentu, tworzą matowe, gęste warstwy, które można nakładać jedne na drugie bez prześwitywania. Na płótnie zachowują swój charakterystyczny, matowy wygląd, który doskonale sprawdza się w ilustracjach i pracach o płaskiej, graficznej estetyce. Gwasze są nieco bardziej "wybaczalne" niż akwarele, ponieważ można łatwo poprawić błędy, malując nową warstwą farby. To trochę jak gumka do ścierania w malarstwie – jeśli coś nie wyszło, zawsze możesz to skorygować.

Zarówno gwasze, jak i akwarele są łatwe do czyszczenia wodą i bezzapachowe, co czyni je wygodnym medium do pracy w domu lub małej pracowni. Możesz śmiało eksperymentować z różnymi pędzlami, od cienkich do precyzyjnych detali, po szerokie do szybkiego pokrywania dużych powierzchni. Warto zaopatrzyć się w specjalne pędzle akwarelowe, które lepiej trzymają wodę i pigment, co pozwoli Ci uzyskać lepsze efekty. Przykładowo, zestaw 12 podstawowych kolorów gwaszy lub akwareli (tubki 5-10 ml) kosztuje od 40 do 100 złotych. Profesjonalne farby w większych tubkach (15-20 ml) mogą osiągać ceny od 20 do 50 złotych za tubkę.

Mimo że akwarele i gwasze na płótnie nie są tak popularne jak akryle czy oleje, oferują one unikalne możliwości artystyczne. Wymagają nieco innej perspektywy i podejścia do kompozycji, ale mogą prowadzić do naprawdę wyjątkowych rezultatów. Jeśli szukasz czegoś, co wyróżni Twoje obrazy, warto dać im szansę. Pomyśl o nich jak o tajnej broni w arsenale artysty, którą można wykorzystać do stworzenia czegoś naprawdę niezwykłego.

Pamiętaj, że techniki malowania akwarelami i gwaszami na płótnie różnią się od tych stosowanych na papierze. Warto eksperymentować z różnymi podkładami i technikami, aby odkryć, co działa najlepiej dla Twojego stylu. Może okazać się, że właśnie ten rodzaj farb pozwoli Ci wyrazić swoją artystyczną wizję w sposób, o którym wcześniej nie myślałeś. Odkryj swój wewnętrzny malarz! Niezależnie od wyboru, ważne jest, aby jakie farby wybrać do malowania na płótnie dały Ci możliwość czerpania radości z tworzenia i rozwijania swojej pasji.

Jednym z wyzwań w pracy z gwaszami i akwarelami na płótnie jest zabezpieczenie gotowego obrazu. Ponieważ są to farby wodne, nie są tak odporne na wilgoć jak akryle czy oleje. Po wyschnięciu, obraz można zabezpieczyć specjalnym werniksem w sprayu, który tworzy przezroczystą, ochronną warstwę. To zabezpieczy pracę przed uszkodzeniami i pozwoli cieszyć się nią przez długi czas, niczym wiekowa księga przechowywana w specjalnym etui.

Farby do malowania na płótnie: Cena a jakość – Co wybrać na start?

Decydując się na jakie farby wybrać do malowania na płótnie, stajemy przed dylematem: cena czy jakość? Rynek oferuje szeroki wachlarz produktów, od bardzo przystępnych cenowo farb dla początkujących, po profesjonalne media dla zaawansowanych artystów. Ważne jest, aby na start znaleźć złoty środek – coś, co pozwoli swobodnie eksperymentować bez nadwyrężania budżetu, a jednocześnie zapewni satysfakcjonujące efekty. W końcu, nikt nie chce czuć się, jakby malował wodą zamiast farbą. Nie daj się złapać w pułapkę pozornej oszczędności.

Dla początkujących artystów zazwyczaj polecane są farby studenckie. Charakteryzują się one niższym stężeniem pigmentu i często zawierają więcej wypełniaczy, co przekłada się na niższą cenę. Przykładowo, zestaw 12 podstawowych kolorów farb akrylowych studenckich o pojemności 12 ml może kosztować od 30 do 70 złotych. W przypadku farb olejnych, taki zestaw o pojemności 20-40 ml będzie kosztował od 80 do 150 złotych. Są idealne do nauki podstaw, ćwiczenia technik i swobodnego eksperymentowania bez presji zniszczenia drogich materiałów. To jak nauka jazdy na rowerze – nie potrzebujesz od razu najdroższego roweru wyścigowego, by poćwiczyć równowagę.

Z drugiej strony, farby artystyczne, czyli profesjonalne, oferują znacznie wyższą jakość. Mają wyższe stężenie czystego pigmentu, co przekłada się na intensywniejsze i bardziej nasycone kolory, lepszą światłoodporność oraz większą trwałość. Ich konsystencja jest często bardziej maślana, co ułatwia blendowanie i nakładanie grubych warstw. Profesjonalne farby akrylowe w tubkach 60-120 ml mogą osiągać ceny od 20 do nawet 80 złotych za jedną tubkę. Farby olejne profesjonalne w podobnej pojemności mogą kosztować od 30 do 100 złotych za tubkę, w zależności od koloru i marki. Cena odzwierciedla również to, że niektóre pigmenty są rzadsze i droższe w produkcji, np. kadmy czy kobalty. Choć są droższe, inwestycja w nie opłaca się, gdy Twoje umiejętności się rozwiną i zaczniesz tworzyć prace przeznaczone do ekspozycji. Wyższa jakość farb często przekłada się na mniejsze zużycie, bo pigmentacja jest tak dobra, że potrzeba mniejszej ilości farby, aby osiągnąć zamierzony efekt.

Podczas wyboru farb warto zwrócić uwagę na kilka aspektów. Po pierwsze, sprawdzić światłoodporność, która informuje o tym, jak szybko kolor będzie blaknąć pod wpływem światła. Zazwyczaj jest oznaczana gwiazdkami (np. * – bardzo dobra światłoodporność). Po drugie, konsystencja farby – czy jest bardziej płynna, czy gęsta, i czy pasuje do Twojego preferowanego stylu malowania. Po trzecie, pigmentacja – im intensywniejszy kolor z mniejszej ilości farby, tym wyższa jakość pigmentu. To trochę jak degustacja wina – im więcej poznasz niuansów, tym lepiej będziesz wybierać.

Warto pamiętać, że oprócz samych farb, będziesz potrzebować również innych narzędzi. Pędzle, płótna, paleta – to wszystko generuje dodatkowe koszty. Dla początkujących często opłacalnym rozwiązaniem są gotowe zestawy startowe, które zawierają podstawowy wybór farb, pędzli i małe płótno. Cena takiego zestawu może wynosić od 100 do 250 złotych. To doskonała opcja, by bez większych obciążeń finansowych sprawdzić, czy malowanie na płótnie jest czymś dla Ciebie.

Pamiętaj, że nauka malowania to proces. Nie oczekuj od razu dzieł godnych galerii. Eksperymentuj, baw się kolorami i technikami. Nawet tanie farby studenckie mogą być źródłem ogromnej frajdy i pozwolić Ci odkryć swoją artystyczną duszę. Gdy poczujesz, że chcesz iść dalej, że Twoje umiejętności rosną, dopiero wtedy zacznij rozglądać się za farbami profesjonalnymi. Ważne jest, aby czerpać radość z samego procesu tworzenia, niezależnie od budżetu. Bo przecież, ostatecznie, chodzi o pasję, a nie o cenę tubki farby, prawda? Czasem, najmniej spodziewany wybór może przynieść najwięcej satysfakcji, niczym nieoszlifowany diament, który okazuje się najjaśniejszy.

Wykres kosztów farb i płótna na start

Q&A

Jakie farby są najlepsze dla początkujących malarzy na płótnie?

Dla początkujących najczęściej poleca się farby akrylowe. Są szybkoschnące, łatwe w użyciu i czyszczeniu (wystarczy woda), a także bezzapachowe, co jest dużą zaletą w warunkach domowych. Pozwalają na eksperymentowanie z różnymi technikami.

Czy muszę gruntować płótno przed malowaniem farbami akrylowymi?

Płótna fabrycznie przygotowane są zazwyczaj już zagruntowane i gotowe do malowania. Jeśli jednak chcesz uzyskać lepszą przyczepność farby lub zależy Ci na innej teksturze powierzchni, możesz dodatkowo nałożyć warstwę gesso akrylowego. Poprawi to jakość i trwałość obrazu.

Jakie są główne różnice między farbami olejnymi a akrylowymi?

Główne różnice to czas schnięcia i używany rozcieńczalnik. Farby akrylowe schną szybko (kilka do kilkudziesięciu minut) i rozcieńcza się je wodą. Farby olejne schną długo (dni, a nawet tygodnie) i wymagają rozpuszczalników, takich jak terpentyna, co pozwala na długie blendowanie kolorów i uzyskiwanie głębszych przejść tonalnych.

Czy można używać gwaszy i akwareli na płótnie?

Tak, można używać gwaszy i akwareli na płótnie, ale wymaga to specjalnego przygotowania podłoża. Płótno musi być zagruntowane odpowiednim gesso akrylowym lub specjalnym podkładem dla farb wodnych, aby zapobiec wsiąkaniu farby i uzyskać optymalne efekty. Zapewniają lekkie, eteryczne lub matowe wykończenie.

Ile kosztuje zestaw farb na start?

Ceny farb na start są bardzo zróżnicowane. Podstawowy zestaw 12 farb akrylowych studenckich (12 ml) może kosztować od 30 do 70 zł. Zestaw 12 farb olejnych studenckich (20-40 ml) to wydatek od 80 do 150 zł. Gotowe zestawy startowe zawierające farby, pędzle i małe płótno zazwyczaj kosztują od 100 do 250 zł.